گلاویژ اورین

اینکه همه‌ی ما بدین نتیجه برسیم که می‌توانیم با هم و در کنار هم بدون وجود حصارهایی که ما را در حالی که در کنار هم هستیم فرسخ‌ها از هم دور کند، و اینکه به این قناعت فکری برسیم که مرزها چیزی جز اسباب سرگرمی زورگویان این سده و سده‌های پیشین نیستند، درک از آزادی‌سترسیدن به این شیوه‌ی ارزیابی و تحلیل از یکدیگر به نوعی رسیدن به فهم و درک از مفهوم دموکراسی‌ یا به بیانی دیگر درک اجتماعی از آزاد‌ی‌ستآزادی زمانی معنای واقعی خود خواهد بود که ما به اندازه‌ای که آزادی را برای خود می‌خواهیم و در پی آن هستیم که به آن برسیم، ناگزیریم که به همان اندازه آن را نیز درک نماییم و به همان اندازه و حتی بیشتر از آن برای دیگران هم همانقدر بخواهیم و فرصت درک آن را برای دیگران نیز فراهم آوریمدولت‌ـ ملت‌ها با زیر پای گذاشتن این دریافت از مفهوم آزادی و حقوق همزیستی آزاد خلق‌ها، پله پله تا عرش پوشالی خدا‌گونگی رسیده‌اندبه بهای نابودی همزیستی آزاد، دولت در هر سده‌ای اَشکال متفاوتی به خود گرفته و تا به امروز تداوم یافته استدر إزای به بردگی‌کشاندن خلق‌ها و مهم‌تر از همه زنان، نظام مردسالاری از رگ زندگی این جوامع، خون مکیده و پایه های خود را تحکیم بخشیده استاگر نگاهی ژرف‌تر به شکل‌گیری دولت‌ها در طول تاریخ بیاندازیم، خواهیم دید که دولت در واقع پدیده‌ای فراگیر در مقابل ملت استبا به وجود‌آمدن پایه‌های اساسی دولت از جمله دینِ مشترک، مرزِ مشترک، پرچمِ مشترک و ملتِ مشترک به هیچ وجه به هویت اصلی خویش دست نیافته‌اندبرعکس چیزی به نام دین، مرز، پرچم و ملتی مشترک وجود ندارداین سفسطه‌ای بیش نمی‌باشد که سالیان سال دولت‌ها برای بقای خویش پشت نقاب‌هایی دروغین به خوردِ جوامع داده‌اندملت‌ها هیچ وقت با دولت‌ها به آزادی نرسیده‌اند، چون دولت‌ها بر مبنای محدود نمودن آزادی‌های جوامع بنیانگذاری شده‌اند.

 

 

 

 دولت تنها شکلی از مدیریت و حکمرانی می‌باشداین شیوه نه تنها شیوه‌ی مدیریت جوامع نیست بلکه دولت‌مردها همانطور که از نام آن هم مشخص است، نظامی مردسالار است که جوامع را هر چه بیشتر به سوی طبقاتی شدن سوق می‌دهدبه بیانی دیگر شکافی عظیم میان جوامع ایجاد می‌کنداین حرفه و شیوه‌ی مدیریت و حکمرانی دولت‌ها‌ستهنرِ نهادینه‌شده در جوهره‌ی دولت، حکمرانی به شیوه‌ی زور استبه همین سبب نمی‌توان گفت که دولت‌ها نمایند‌ی راستین اقشار مختلف جامعه هستندملت‌ها پیش از ایجاد دولت‌ها نیز وجود داشته و ملت بوده‌اندنمی‌توان گفت که وجود دولت، شرطِ وجود ملت‌ها نیز هستبدون وجود دولت، خلق‌ها و جوامع در کنار همدیگر با تفاوت‌مندی‌ها و خصائل‌شان توانسته‌اند، به فهم و درک زیستنِ مسالمت‌آمیز دست یابنددولت‌ها با هدف استعمار و تحکیم بر جامعه و در یک بازی زبانی با مفاهیمی همچون دموکراسی و آزادی در تلاش‌اند که شیوه‌ی حکمرانی خود را مشروع جلوه دهندبرای قبولاندن تحکم خود نه تنها از شیوه‌هایی بر اساس زور بلکه با متدی بسیار عوام‌فریبانه مفاهیمی همچون ملت، مرز و پرچم مشترک را در چارچوبی تنگ‌نظرانه تحت نام ملی‌گرایی آن‌چنان تقدس بخشیده‌اند که نادیده‌انگاشتن مضمون و محتوای وجودی و هویت همان ملت‌ها و یا بینش‌ها و نگرش‌های اعتقادی و عملی دیگر را امری موجه و مشروع به شمار می‌آورند.

 

 

ایران همانند بسیاری از دولت‌ـ ملت‌های موجود در خاورمیانه همواره برای حکمرانی بر تمامی هویت‌های اجتماعی و یا گروهای قومی و مذهبی مختلف در سراسر قلمرو اقتدار خویش از شیوه‌ها و ترفندهایی متفاوت استفاده کرده استدولت ترکیه سال‌ها موجودیت کوردها را انکار کرده و همچنان نیز بر این امر اصرار می‌ورزدملی‌گرایی تُرک ضربه‌ی عظیمی بر پیکر اجتماعی ملت‌های مختلف در ترکیه زد‌ه استرژیم هم‌گام با سیاست‌های نسل‌کشی فرهنگی و اجتماعی، اقدام به نسل‌کشی‌های بزرگی نظیر نسل‌کشی فیزیکی یک میلیون ارامنه و یا کوردهای علوی شهر درسیم و یا قتل‌عام‌های سراسری شمال کوردستان نموده‌استبا گذشت سال‌های متمادی از این نسل‌کشی‌ها و گسترش میل آزادی‌خواهی و مبارزه‌ی کوردها هنوز هم تمامی اتنیک‌های فرهنگی و اجتماعی در سراسر ترکیه همچنان در معرض خطر نسل‌کشی قرار دارندشدت سرکوب مبارزه‌ی حق طلبانه‌ی کوردها نشان از وجود و تداوم ذهنیت ملی‌گرایی حاکمان ترک می‌باشد.

 

 

دولت ایران هرچند نتوانسته به مانند نمونه‌ی دولت فاشیست ترکیه خلق‌های ایران را سرکوب نماید یا همچون ترک‌ها نسل‌کشی‌‌هایی این چنین را انجام دهد، اما شدت سیاست‌های سرکوب‌گرانه‌ی این رژیم نیز از بارزترین نمونه‌های نسل‌کشی‌های فرهنگی و اجتماعی در طول تاریخ استحتی می‌توان گفت که نوع رویکرد سیاسی و نگرش دولت ایران به موضوع ملت‌های درون جغرافیای ایران بسیار عمیق‌تر از سیاست‌های نسل‌کشی دولت ترکیه، هویت‌های ایرانی را با خطر نابودی مواجه ساخته‌‌استاگر ترکیه در قانون اساسی خویش نامی از وجود ملت‌های دیگر نمی‌برد و تنها ترک‌ها را به عنوان شهروندان کشور ترکیه معرفی می‌نماید، در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و در موادی از بندهای مشخص از قانون اساسی از حق و حقوق دیگر ملیت‌های ایران نام برده که مثلا می‌بایست حقوق و آزاد‌ی‌های آنان محترم شمرده‌شوداما در عملکرد این دولت عکس آنچه که گنجانده می‌شود، نهادینه می‌گردددر واقع رویکرد هر دو رژیم پایمال‌کردن حقوق و آزادی‌هایی‌ست که بنیاد شاکله‌بندی سیاسی و ساختاری خود را در پایمال‌نمودن آن بنا نهاده‌اندبرای حکمرانی بر خلق‌ها در وهله‌ی اول بایستی سیاستی برگزینند که ملت‌ها را به جان هم بیاندازندگوناگونی و تفاوت‌های فرهنگی، اجتماعی را دستاویزی برای نفاق، تفرقه‌افکنی و اختلافات هویتی ملت‌ها قرارداده و از رهگذر این تفرقه و اختلاف سیاست‌های جامعه‌ستیزانه‌ی خویش را اعمال می‌نماینداینکه ملتی برتر و ملت‌های دیگر در سطحی پائین‌تر از آن قرار دارند، سنت دیرین دولت‌ها در طول تاریخ بوده استدولت ایران هر چند ادعا نماید که به حقوق تمامی ملت‌ها احترام می‌گذارد، ولی تحمیل و برتری وجود یک ملت بر دیگر ملت‌ها را به عنوان سیاست بارز و تبعیض‌آمیز رژیم خویش می‌داندناسیونالیسمِ فارس، پدیده‌ای‌ست که سعی دارد تمامی ایران را در چارچوب تک ملت بازتعریف نموده و دولت هر چه بیشتر بر جامعه کنترل و احاطه داشته باشدکوردها، آذری‌ها، بلوچ‌ها، عرب‌ها و ترکمن‌ها و دیگر ملت‌های ایرانی برحسب سیاست تک‌گرایی، به هرکدام‌شان نقشی داده شده استتبعید و کوچانیدن اجباری و تغییر دموگرافیایی از سیاست‌هایی بوده که دولت‌ـ مردهای ایران همواره علیه این هویت‌ها بکار گرفته‌اندبا راهکارهایی متفاوت ملت‌ها را علیه همدیگر شورانیده و از این وضعیت و خلاء هویتی بیشترین استفاده را برده‌استدر حالی که خلق‌های ایران سال‌های متمادی بر مبنای همزیستی، بدون هیچ تبعیض و یا بروز تحقیر هویتی نسبت به همدیگر در کنار یکدیگر با حساسیت و مسئولیت پذیری اجتماعی با هم و در کنار هم زیسته‌اند، هم‌اکنون در وضعیتی بغرنج و با سطح اختلافات شدید سیاسی و اجتماعی در راستای سیاست‌های نظام جمهوری اسلامی قرار گرفته‌انددر ادیان و باور‌داشت‌های مقدس میترائیسم و زرتشتی، مانوی و مزدکی این حس مسئولیت‌پذیری به طور بسیار بارز، فرهنگ خلق‌های ایران را شکل داده استبه همین علت تمایزات فکری، فرهنگی و اجتماعی هیچ‌گاه آنها را از هم دور نکرده و یا جامعه‌ای را برتر از دیگری ندانسته‌استحتی پیوندهای خانوادگی‌ـ عشیره‌ای میان ملت‌های ایران به‌ویژه آنها که در یک جغرافیای مشترک زندگی می‌کنند، بسیار مستحکم‌تر بوده استاتحاد و همبستگی میان خلق‌ها و پیوند مستحکم میان آنها به منزله‌ی تضعیف پایه‌ی دولت‌های سلطه‌گر و حاکمیت‌های زورگور بوده و همین امر موجب گشته که نفاق میان ملت‌ها به سیاستی بنیادین در تداوم حاکمیت سیاسی دولت‌ها مبدل گرددایران بستر و خاستگاه تنوعات و تکثرات اتنیکی، ادیان و مذاهب استاین خصلت و ویژگی، بستری برای همزیستی دموکراتیک بوده و به همان اندازه نیز بستری مناسب برای به انحراف‌کشاندن آن در گسترش ملی‌گرایی و فاشیسم می‌باشدسیاست رژیم‌های اقتدارگرا در راستای گسترش اقتدار و بر مهیا‌نمودن چنین بستری متمرکز می‌شود.

 

 

دو خلق آذری و کورد سالیان مدیدی است که علیرغم تفاوت‌مندی‌ها و تمایزات فرهنگی و اجتماعی، عناصر ارزشمند اجتماعی را احیا نموده، همسایگی و همزیستی احترام‌‌آمیز را با مناسب‌ترین شیوه به جای آورده‌انددو خلق دارای پیشینه‌ی مبارزات آزادی‌خواهی بوده و حتی بارها در کنار همدیگر و در یک سنگر، به مبارزه‌ی مشترک اقدام‌ نموده‌اندپیوند‌های تاریخی و مشترکات فرهنگی میان خلق‌های آذری و کورد محدود به عناصر زیستی یا مجاورت و مراودات اجتماعی نیست بلکه مطالبات مشترک سیاسی و نیز برخوردار گشتن از کنش هویت‌مند سیاسی در طول تاریخ سیاسی ایران و مشارکت و تاثیرات عمیق آنان در روند سیاست‌ورزی ایرانی از این دو ملت ملت‌های هویت‌مند سیاسی ساخته است.

 

 

بعد از قدرت‌گیری دوباره‌ی اصول‌گرایان در ساختار دولت‌ جمهوری اسلامی و از زمان دوره‌ی دولت احمدی‌نژاد و تا به امروز سیاست‌هایی پلید جهت احیا و بازتعریف احساسات ملی‌گرایی هم در میان کوردها و هم در میان آذری‌ها اعمال شده‌استبا تحریک حس ملی‌‌گرایی، رژیم ایران سعی دارد ناسیونالیسم آذری را راهی برای سرکوب مبارزه‌ی آزادی‌خواهی کوردها بکار بگیرد و در سایه‌ی شوم همین ناسیونالیسم و به تقلید از ملی‌گرایی ترک و عرب با توهم اینکه کوردها و آذری‌ها را به اشکالی مختلف در نقطه‌ی مقابل و مخالف هم قرار دهند تا بدین شیوه هر دو ملت و هر دو کنش سیاسی و آزاد‌ی‌خواهی را تحت کنترل و احاطه‌ی خویش درآوردندبه عنوان مثال در شهرهایی چون اورمیه، خوی، نقده و تکاب که ترکیب جمعیتی کوردها و آذری‌ها بیشتر است، نفاق و تفرقه‌افکنی که از سوی نظام به صورت سامان‌مند و از پیش تعیین‌شده مدیریت می‌شود، ابعادی خطرناک به خود می‌گیرداین در حالی است که خود ایران یکی از حکومت‌هایی است که در بحران و جنگ موجود در خاورمیانه نقشی اساسی در گسترش جنگ مذهبی دارد و خود در شدیدترین حالت این بحران قرار داردبرخورداری از ذهنیتی که مطابق آن استانی همچون آذربایجان‌غربی، می‌بایست با نقاب دفاع و پاسداری از زبان و فرهنگ آذری، سیاست انکار کوردها و دیگر هویت‌های اجتماعی موجود در این استان را اعمال نمایدآنچه برای خلق‌ها ارزش و اهمیت دارد زندگی یکسان و عدالت‌آمیز به دور از کینه‌توزی، تعصب‌گرایی و اختلاف دائمی استدر حالی که رژیم با اصرار می‌خواهد شهری هم‌چون اورمیه را که گهواره‌ی تمدنی تاریخی‌ست و تا به امروز بسیاری از عناصر هویتی خلق‌ها و ادیان را در آغوش گرفته، به عنوان تنها شهر آذری‌ها قلمداد نماید، نه ناشی از ارزش‌گذاری و احترام اجتماعی به خلق آذری‌ بلکه هدف تغییر دموگرافیای شهر و منطقه، تعمیق و تحریک احساسات ناسیونالیستی و ناسیونالیسم آذری‌ستاین نوع رویکرد سیاسی رژیم، نه تنها حس ناسیونالیستی آذری‌ها را تحریک می‌نماید، بلکه به همان اندازه نیز ناسیونالیسم کوردی را در میان خلق کورد و دیگر هویت‌های اجتماعی تعمیق بخشیده، اختلاف و واگرایی هویتی نیز سبب می‌گردد که سیاست‌های رژیم به عنوان یگانه گزینه و راهکار توجیه نظری و عملی یابدشهر اورمیه و یا بیشتر شهرهایی که دارای ترکیب ملیتی غنی‌تر و تکثرات هویتی متفاوت‌تری هستند، نمی‌تواند تنها شهر یا خاستگاه مختص به یک ملت به شمار آیداورمیه یا هر شهر دیگری که دارای چنین ترکیب غنی‌ای می‌باشند نیز به همین ترتیب امکان و فرصت توسعه‌ی اجتماعی و دموکراتیک را دارنددر تمامی نظام‌های دموکراتیک، کنفدرال و یا فدرال همین امر موجب غنا و نیز توسعه‌ی دموکراتیک و هویت‌مند خود آن جوامع و نیز امکانی عملی برای دیگر جوامع را نیز فراهم می‌آورددرک صحیح از همزیستی برابر و عدالت‌محور خلق‌ها راه را بر پیشرفت‌‌ها و توسعه‌ی فرهنگی و اجتماعی باز خواهد کرددر غیر این‌ صورت ادیان و ملیت‌های مختلف و هویت‌های موجود در یک جغرافیا، همواره در جنگ و کشمکش دائمی با یکدیگر به سر خواهند برد.

 

 

کوردها و آذری‌ها با تکیه بر مبداها و پرنسیب‌های دموکراسی و ساختار آن که از رهگذر تلاش برای برساخت ملتِ دموکراتیک و سرمشق قراردادن تاریخِ مقاومت و مبارزه‌ی خویش پدید‌می‌آید، می‌توانند پیشاهنگ همزیستی دموکراتیک و همبستگی هویتی دیگر خلق‌های ایرانی گردندرسالتی تاریخی و در عین حال اندیشه و عملِ مسئولیت‌پذیرانه‌ی اخلاقی‌ـ اجتماعی که در میانه‌ی بحران هویتی در ایران و در مرحله‌ی نوزایی خاورمیانه، می‌تواند مبدا تحول دموکراتیک گردددو خلق به همان اندازه که در برابر تاریخ خویش رسالت و مسئولیت اخلاقی و اجتماعی دارند، با همبستگی دموکراتیک نیز رسالت خویش در برابر گسترش هیولاوار نظام‌های الیگارشیک، دیکتاتور و فاشیست که بر مبانی ملی‌گرایی بنیان نهاده شده‌اند را به جای ‌می‌آورندملت‌هایی که یکسانی و برابری را سرمشق خویش قرار دهند و به آن ایمان و اعتقادی راسخ داشته باشند، بی‌گمان معنای واقعی آزادی و دموکراسی را نیز درک خواهند کردساختار ملت دموکراتیک، درک اجتماعی و رسالت‌مند از شیو‌ه‌ی سیاست‌ورزی و خرد جمعی آگاهانه در اهمیت به تعیین سرنوشت یک ملت توسط خود آن ملت استبن‌بست ساختاری و سیاسی نظام سرمایه‌داری که در بحران و جنگ خانمانسوز خاورمیانه به وضوح مشاهده‌ می‌گردد، نمود بارز شکست پروژه‌های سلطه‌گرانه‌ی این نظام و دولت‌ـ ملت‌های منتج از آن استبا برخورداری از نگرش دموکراتیک و نیز لزوم شناخت و مبارزه با سیاست‌های نظام فاشیستی ایران در نسل‌کشی فرهنگی هویت‌های پویای اجتماعی و کنش‌مند سیاسی همچون آذری و کورد می‌توان به افقی از آینده‌ای دموکراتیک و همزیستی هویت‌مداری امیدوار بود که از رهگذر این مبارزه نمود می‌یابد

عضویت در خبرنامه

ایمیل خود را وارد نمایید